SORUNLU BİR YAZ GEÇİRECEĞİZ 

Piyasalar yaşanılan siyasi gerilimi satın almış gözüküyor. AKP’nin kapatılması riski tam anlamıyla fiyatlanmış olmasa bile bunun doğuracağı riskler piyasalar tarafından fiyatlanmaya başladı. Küresel enflasyon tehdidi ve AB Türkiye ilişkileri bu bağlamda önemli. Petrol ve emtia fiyatlarındaki artışın sürmesiyle siyasi gerilimin üst üste gelmesi yazın piyasaları daha da gerecek. Referans Gazetesinin haberine göre, piyasalar, başta sıcak geçecek yaz ayları olmak üzere önümüzdeki döneme üç senaryo üzerine kuruyorlar oyun planlarını. Söz konusu 3 senaryo arasında en kötümseri, AK Parti'nin kapatılması ve Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ile Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'e siyası yasak gelmesi. İkinci senaryo ise AK Parti kapatılsa bile liderlere siyaset yasağı gelmeyeceği beklentisi üzerine kurulu. Piyasalarda üçüncü ve en iyimser senaryo ise AK Parti'nin kapatılmayacağı, ancak Hazine yardımının kesileceği yönünde. Referans'ın anketine katılan 20 analistin görüşlerine göre, en kötümser senaryoda dolar 1.50 YTL'ye çıkabilir, İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'nın (İMKB) ise 28.000 puana kadar gerileyebilir, faizde ise en üst sınır yüzde 25. İyimser senaryonun hayata geçmesi halinde İMKB 48.000 puana kadar çıkabilir. Bu senaryoda doların 1.10-1.20 YTL, bono faizlerinin ise yüzde 18-19 bileşik seviyelerinde hareket etmesi bekleniyor.

Bunun yanı sıra petrol fiyatlarından sonra elektrik zamları da kapıda.

Türkiye’de özel sektörün yaptığı elektrik üretiminin yaklaşık %70’inin doğalgazdan yapıldığı ve son yıllarda petrol fiyatlarıyla birlikte artan doğalgaz fiyatlarına karşın elektrik fiyatlarında artış yapılmaması bu sektördeki şirketlerin belini iyiden iyiye bükmekteydi. Aşağıdaki grafikte, başlıca enerji kaynağı olan petrolün (NYMEX, mavi), İMKB 100’ün (kırmızı) ve elektik sektörünün (XELKT sarı) 2004 başından bu tarafa yüzdesel getirileri görülmektedir. Bu dönemde petrol fiyatları %350’ye yakın artış gösterirken İMKB 100 %200 sınırını aşmayı denemiş son dönemdeki krizle birlikte gelen satışlarla bir miktar gerilemiştir. İMKB’deki elektrik sektöründeki getirilere bakacak olursanız son dönemi dikkate almazsak getiriler sıfıra yakın hatta bazı dönemlerde sıfırın altında olmuştur. Temmuz ayından itibaren elektrik zamları yağmur gibi gelecek. Bu durumda tüketiciler açısından zorlu bir yaz olacağını söyleyebiliriz.

REEL KESİM GÜVEN ANKETİ DÜŞÜYOR

  Merkez Bankası’nın reel kesime yönelik gücen anketi de düşme eğilimi gösteriyor. Buna göre; Mayıs ayında imalat sanayinde faaliyet gösteren 1243 işyerinin yanıtlan denge değerlerine göre genel olarak değerlendirildiğinde;

Son üç aya yönelik değerlendirmelerde, üretim hacminin artış yönlü eğilimindeki güçlenme devam etmiştir. Son üç ayda alınan toplam sipariş miktarındaki artış eğilimi bir önceki aydaki seviyesini korurken, ihracat siparişlerindeki artış eğiliminin güçlenerek devam ettiği, iç piyasa siparişlerinde ise, önceki aylarda azalış yönünde olan son üç ay eğiliminin artış yönüne döndüğü gözlenmektedir. Mevsim normallerine kıyasla yapılan değerlendirmelerde, mevcut toplam siparişlerin düşük olduğu yönündeki değerlendirmelerin önceki ay seviyesinde devam ettiği, mamul mal stoklarının mevsim normalleri üzerinde olduğu yönündeki değerlendirmelerin ise önceki aya kıyasla güçlendiği görülmektedir.

Gelecek üç aya yönelik değerlendirmelerde, üretim hacmindeki artış beklentisinin zayıfladığı gözlenmektedir. Gelecek üç aydaki ihracat sipariş miktarında artış yönlü beklentilerin yaklaşık önceki ay seviyelerinde sürdüğü, iç piyasa siparişlerindeki artış yönlü beklentilerde ise Mart ve Nisan aylarında gözlenen zayıflamanın Mayıs ayında da devam ettiği gözlenmiştir. Sabit sermaye yatırım harcaması beklentisinin Mayıs ayında azalış yönüne döndüğü, istihdamda artış yönündeki beklentilerin önceki aya kıyasla 3.2 puan zayıfladığı gözlenmiştir.

Ortalama birim maliyetlerinde son üç aydaki artış eğiliminin ve gelecek üç aydaki artış beklentilerinin zayıflayarak devam ettiği gözlenmiştir. Gelecek üç ayda satış fiyatlarında artış beklentisinin de önceki aya göre 3.6 puan güçlendiği görülmektedir. Gelecek oniki aylık dönem sonu itibarıyla yıllık ÜFE enflasyonu beklentisi, önceki iki ayda gözlenen artış eğilimini sürdürerek yüzde 11.1 olmuştur.

Sanayi dalındaki genel gidişat konusunda bir önceki aya kıyasla aynı diyenlerin arttığı gözlenmektedir. Mayıs ayında, içinde bulunduğu sanayi dalı hakkında bir ay öncesine kıyasla daha iyimser olduğunu belirtenlerin oranı yüzde 6.6, daha kötümser olduğunu belirtenlerin oranı yüzde 37.6 olmuştur.