PETROL FİYATLARI HANGİ DİNAMİĞE BAĞLI; ÇİN DEVALÜASYON YAPARSA N’OLUR?  

Yukarıdaki grafik bir varil petrolden gelişmiş ülkelerin ne kadar vergi avantajı sağladığını gösteriyor. Birçok ülke –ki Türkiye bunun en önemli örneği- kamu açıklarını petrolden aldıkları vergilerle idare ediyorlar. Artan petrol fiyatları şu an herkes için bir ilaç aslında. Ancak tabii ki bu böyle sonsuza katar devam edemez.

 Biz 2009 ortasından itibaren, ABD’nin yeni yönetimiyle birlikte, dünya ekonomisinde çok önemli değişikliler olacağını ve petrol fiyatlarının da buna bağlı inişe geçeceğini öngörüyoruz.

2009 yılı ulusal para sistemlerinden tek paraya geçisin başlangıcı olacak. “Küresel Tek Para” sistemine doğru gidiyoruz. Morrison Bonpasse’nin şu sıralar ısrarla savunduğu 3-G yani; Global Tek Para, Global Parasal Birlik ve Global Merkez Bankası kapitalizmin yeni hedefi. Ancak bu hedef, bence neo-liberal politikalar dışında alternatif bir iktisat hatta kapitalizme alternatif bir sistem için çok önemli açılım potansiyelini barındırıyor.

Çin ve gelişen Asyanın dolar rezervleri ise saatli bomba.

Küresel piyasalar şimdilik yatışmış gözüküyor.  Ama saatli bombalarda çalışmaya devam ediyor. Dünya kapitalizmini, derin bir krize taşıyacak üç saatli bomba var şimdilik. Bunlardan birincisi dolar. Bilindiği gibi iki ay önceki OPEC toplantısında kazayla mikrofon açık kalınca tartışılan konunun petrol ticaretinin dolar üzerinden olmamasının muhtemel sonuçlarının olduğu ortaya çıktı. Şimdi doların şu aşamada, dünya parası olma özelliğini yitirmesi ve Çin gibi güçlü rezerv biriktiren ülkelerin dolar satmaya başlaması birinci saatli bomba.

İkinci saatli bomba yine Çin’in Yuan değerini düşük tutarak dünya pazarına “ucuz” mal vermeye devam etmesi.

 Çin devalüasyon yaparsa ne olur?  

Çin Yuan’ın AB’nin ve ABD’nin baskısına rağmen revalüasyonuna izin vermiyor. Ancak Çin’in enflasyonu da artıyor. Çin’de enflasyonun artması ve iki haneli rakamları yakalaması önümüzdeki günlerin en büyük kâbusu. Çünkü bu Çin parasının devalüasyonu üzerinde baskı oluşturuyor.  Nitekim Çin Halk Bankası danışmanlarından Fan Gang, Çin kurunda yaşanacak büyük bir revalüasyonun spekülasyona ve büyüyen bir hasara davetiye çıkaracağını söylemişti. Şimdi yükselen enflasyona bağlı olarak eli daha da güçlendi.

Yuan, 2005’te sabit değişim oranının kaldırılmasından bu yana dolar karşısında yüzde 11,5 değer kazandı. Son enflasyon rakamlarıyla bu değerlenme daha da artacak.   

Üçüncü saatli bomba ise giderek yaklaşan ABD seçimleri. Şimdilik bütün siyasi ve ekonomik senaryolar Bush iktidarının son bulacağı üzerine kuruluyor. Yani ABD ve dünya bir demokrat iktidarı bekliyor. Ama ya yeniden Cumhuriyetçiler kazanırsa ne olur? İşte o zaman her şey hızla baş aşağı gitmeye başlar. Dünyanın gözlerini kapayıp ABD seçimlerini bekleyeceği günler yaklaşıyor.

Evet, petrol fiyatları da küresel enflasyonun seyri de önümüzdeki günlerde bu gelişmelere bağlı olacak.